ang dahilan kung ba’t di lahat sa NZ health system ay puri : di pinagkakait ang healthcare part 3

[Note : please refer to first and second blogs about my recent heart surgery kabayan, maraming salamat po!]

DI NAMAN LAHAT NG KAILANGAN ng may sakit ay abot-kamay sa New Zealand. Tutoong sinabi ko Kabayan / Precious Reader na sinwerte ako at halos binangon ako sa hukay ng NZ public health system, dahil halos nasa bingit na ako ng kamatayan bago ako nabigyan ng surgery, medisina at post-surgery care na mahirap pantayan ng ating pinanggalingang Pilipinas.

Marahil ay kung nagbabasa kayo ng peryodiko (na ngayon ay napalitan na ng website at phone app) alam nyo na panay batikos ang health system ng NZ kailan lang, wala akong reklamo dahil buhay naman ang nakataya, pero di ko paksa itong mga kakulangan ng mga ambulansya at first-responders, di ito ang sakop ng aking personal na karanasan.

[kakambyo naman tayo sa Taglish mga kabayan]

The overriding principle in the NZ public health philosophy now is unless it’s a matter of life-and-death, major medical treatment is first-come-first-served, and the line has built up some time ago. Don’t misunderstand please; every effort will be made and no expense is spared until the patient is well.

But in my case, I would have waited around six to eight weeks for a surgery had my situation not been worsened by life-threatening heart infection. like the other patients in my ward, I would have been on standby, but I wouldn’t know exactly when I’d go under the knife.

The sad part is, for the most important surgeries, only the most competent and experienced staff are trusted. And almost certainly, those staff can only be found in the major medical centers in the big cities. I know, because I was based in a town that didn’t have a surgical team, or at least a surgical team that could handle my case.

Di ko alam kung ganun kalubha ang kundisyon ko na di kaya ng ospital namin, pero sa mga nakita ko, medyo luma na at pinagdaanan na ng panahon mga pasilidad and equipment nila. It’s true; while the better equipment, staff and facilities can be found in the big cities, the same can’t be said for the smaller cities and towns. There just aren’t enough medical professionals and facilities for the smaller hospitals, and patients with serious cases have to be sent there.

Di naman lahat bad news dito sa post ko: dinala ako ng libre ng extended ambulance mula sa aking hamak na barrio hanggang Christchurch, aabot ng libo sa metro ng Uber kung may bayad. First class din ang coordination at communication ng cardiologist at nursing staff ko sa home base at sa cardiothoracic team sa Christchurch, di nila ako pinabayaan mula sa admission 1.5 months ago hanggang ngayon na may post-surgery consultation pa ako.

Puno ang mga kama ng aking ward at nung nadischarge ako, lampas 100% ang occupancy ng ospital, kaya nadagdagan ang problema sa delay of medical services sa lahat ng ospital nationwide. Ito ang pinakamalaking suliranin ngayon ng NZ health system bukod sa doctor and nurse staffing.

Nung linipat ako sa Christchurch hospital, anim ang maximum occupancy ng bawat kwarto sa aking ward, pang-anim ako sa room. Nung linipat ako sa post-surgery, apat ang max sa room ko, pang-apat ako sa room.

Libre lahat ng meds, libre lahat ng gamit, mababait lahat ng mga nurse at doctor, at bawat ward ay may Pinay na kabayan kang makikita, kulang lang talaga sila. Alam ko to dahil andami ring mga nurse’s aide na undergrad at di pa registered nurse na halos tutoong nurse na rin ang trabaho.

Kakaalis ko lang ng Christchurch nung nabasa ko sa news website na 120% ang occupancy ng ospital, nung ward mismo na iniwan ko. Tuliro at tameme lahat ng medical staff, at nagpasalamat kami ng mag-anak ko na natapos agad mga procedure ko.

***** ***** *****

O, yan. Ang gusto ko lang naman ay balansehin mga sinabi ko nung unang dalawang kapiraso ng humahabang kwento ko bilang pasyente sa New Zealand public system. May maganda, may di maganda. Pasalamat pa rin tayo.

Thanks for reading, mabuhay!